Lepiej zapobiegać niż leczyć. Profilaktyka depresji

Depresja jest wpisana na listę chorób psychicznych zarówno w Europie (ICD-10), jak i Ameryce Północnej (DSM-V) jako jedno z poważnych obciążeń dla zdrowia jednostki i jednocześnie przynoszące straty ekonomiczne zaburzenie. Depresję zna medycyna już od starożytności, kiedy stosowano termin „melancholia”.

Mężczyzna, depresjaPóźniej chorobę tę zawłaszczyła literatura (zwłaszcza w Romantyzmie), kiedy melancholicy byli postrzegani jako bardziej wrażliwi na Weltschmerz, podatni na krytykę i niedobre układy społeczne (mezalians). Nieco później przyszedł czas na próby określenia przyczyn depresji, czym początkowo zajęli się neurolodzy, sądząc, że choroba ta polega na zaburzeniach w układzie nerwowym.

Kiedy poszukiwania „genu depresji” nie dały spodziewanych rezultatów, do „akcji” wkroczyli psychologowie i postawili inne hipotezy, które można określić jako „egzogenne” (zewnętrzne), albo środowiskowe czy społeczne.

Dziś oba podejścia – tradycyjne stanowisko medycyny, widzącej w depresji stan nerwów oraz psychologów i antypsychiatrów, broniących praw pacjenta, są równoprawne. Istnieje pewna dziedziczna podatność na zaburzenia nastroju, ale to środowisko ostatecznie decyduje o tym, czy depresja się ujawni i kiedy oraz w jakich okolicznościach.

Jeśli w rodzinie były przypadki depresji, zwłaszcza ciężkiej, jesteśmy w grupie ryzyka, tym bardziej, że wedle szacunków w 2020 roku depresja zajmie II miejsce (po chorobach układu krążenia), jeśli chodzi o choroby cywilizacyjne, związane z postępem technicznym i degradacją środowiska.

Żeby ominąć ryzyko zachorowania do minimum, trzeba żyć zgodnie z naturą, sobą samym i pielęgnować dobre relacje, co złagodzi stres – główną przyczynę depresji. Stres aktywuje oś nadnercza-podwzgórze-przysadka i powoduje wyrzut adrenaliny.

Człowiek jest gotowy do walki lub ucieczki. Jeśli jednak oś ta jest przeciążona – może dojść do wyczerpania i w konsekwencji depresji. Zdrowy tryb życia (dieta, sporty, rezygnacja z używek) jest zalecany jako główna profilaktyka zaburzeń nastroju.

Paniczny lęk przed lękiem

Mózg człowieka mimo tego, że od wieków poddawany jest badaniom, to nadal kryje wiele tajemnic. Nawet najbardziej znani profesorowie medycyny przyznają, że do końca nikt mózgu ludzkiego nie zgłębił. Tak skomplikowany i taką tajemniczą zagadką jest mózg człowieka.

Jednak rozpoznanie wielu chorób psychicznych, jak i nerwic nie stanowi dla lekarzy problemu. Każdy specjalista w tej dziedzinie potrafi rozpoznać i postawić właściwą diagnozę. A co za tym idzie podjąć odpowiednie leczenie przypisując skuteczne lekarstwa, które pomogą wyjść z choroby, bądź ją zaleczą.

Panika i lęk - kobietaDolegliwości psychicznych jest bardzo dużo i nie każda z nich jest łatwa do przezwyciężenia. Tu przykładem takiej ciężkiej do opanowania dolegliwości mogą być napady lęku panicznego. Poczucie lęku w psychice osoby cierpiącej jest tak duże, że człowieka wpada w panikę.

Napad paniki choć nie trwa długo, lecz występuje w człowieku w ogromnym nasileniu. Największa jego intensywność przypada na czas od 2 do 10 minut.

Po czym lęk zaczyna stopniowo ustępować i zazwyczaj po kilkunastu minutach ustępuje zupełnie pozostawiając tylko osłabienie i przygnębienie. Bywa jednak, że jego ustępowanie jest spowolnione i wówczas może trwać nawet do 2 godzin. Napady paniki często występują w nocy. Bywa, że po nagłym przebudzeniu spowodowanym na przykład niemiłym snem.

Kiedy mogą występować napady paniki?

– Napady panicznego lęku mogą wystąpić po przeżyciu trudnej życiowej sytuacji.
– Albo mogą być związane z istniejącymi w organizmie chorobami.
– Lub nawet posiadać ukryte podłoże.
– Lecz mogą również występować bez konkretnego powodu, czyli nie posiadać żadnej z wyżej wymienionych przyczyn.

Napady panicznego lęku są niesamowicie uciążliwe dla osoby cierpiącej, gdyż wytrącają człowieka z racjonalnego myślenia i obezwładniają pozostawiając w panicznym dołku. Ogromy lęk doprowadza osobę cierpiącą do utraty logicznego myślenia.

Jak przebiega napad panicznego lęku?

– Podczas ataku paniki oddech staje się przyspieszony.
– Serce zaczyna bić szybciej, a następnie walić, jak oszalałe.
– A na końcu zaczyna brakować powietrza, co jest bardzo ciężkim doświadczeniem.
– Człowiek zdaje sobie sprawę ze swojego stanu, lecz nie potrafi zahamować stanu lekowego, który przerodził się już w straszną panikę. Najczęstszą wówczas myślą człowieka cierpiącego jest myśl, że nadszedł dla niego koniec życia i czeka go w tym momencie niechybna śmierć.
– I dlatego osoba w ataku paniki jest niespokojna. Pragnie się ratować, lecz nie potrafi.

Odczuwając napady lęku i napady paniki należy koniecznie zwrócić się do lekarza. Dla osoby cierpiącej sam strach nie jest może aż tak groźny, bo nie zagraża bezpośrednio jej życiu. Ale groźnym się staje wówczas, gdy serce zaczyna nadmiernie pracować i jednocześnie podnosi się ciśnienie krwi.

Oczywiście tak ogromny strach, jaki istnieje przy ataku paniki nie pozostaje obojętnym także wobec psychiki, która zaczyna posiadać tak zwany lęk przed lękiem. A całość przeżyć może doprowadzić do powstania depresji.

Kiedy to osoba cierpiąca nie będzie wyobrażała sobie dalszego życia z tak ogromnym, paraliżującym ją strachem, to zaczną pojawiać się zachowania depresyjne. A wraz z nimi złe myśli, które są najbardziej niebezpieczne.

Jak sobie radzić ze stresem przed podróżą?

Boisz się latać samolotem? Przed dłuższą podróżą pociągiem, autobusem czy samochodem nie możesz spać przez całą noc i masz problemy żołądkowe? To stres przed podróżą. Nie martw się, są na niego proste i tanie sposoby.

Na kilka dni przed stresującą podróżą zacznij uczęszczać na co najmniej półgodzinne wieczorne spacery niezależnie od pogody. Odstresujesz się i dotlenisz organizm, co sprzyja nadejściu spokojnego i głębokiego snu. Jeżeli, z jakiegoś powodu, nie możesz wybrać się na spacer, ćwicz w domu przy szeroko otwartym oknie. Spokojnie, harmonijne ćwiczenia pomogą wyciszyć umysł i rozluźnić ciało, a tym samym zredukować stres przed podróżą.

Kobieta w stresie przed podróżąOdpowiednie będą proste, spokojne ćwiczenia takie jak joga dla początkujących czy pilates. Zacznij także pić dwa razy dziennie uspokajającą herbatkę z melisy. Koi ona nerwy, ułatwia zasypianie i wprowadza w pozytywny nastrój, a ponadto wpływa bardzo korzystnie na układ pokarmowy. Jeżeli nie lubisz smaku ziół, dodaj do herbatki łyżeczkę miody, sok z cytryny lub konfitury różane, a nabierze ona przyjemnego aromatu.

Warto także sięgnąć po suplementację preparatami magnezowymi, które wzmacniają układ nerwowy i podnoszą odporność na stres. Aby uniknąć problemów żołądkowych, wywołanych stresem przed podróżą, na dzień przed wyjazdem spożywaj lekkie, łatwo strawne posiłki. Unikaj potraw smażonych na głębokim tłuszczu, słodyczy i bardzo ostrych dań.

Przed samą podróżą korzystnie jest również napić się naparu z szałwii. Jest ona zbawienna dla naszego układu pokarmowego, lekko wycisza, a dodatkowo zapobiega nadmiernemu poceniu się, które często występuje w sytuacjach stresowych i może nam towarzyszyć podczas podróży.

Jeśli należysz do osób, które cierpią na chorobę lokomocyjną, zadbaj o to, by odpowiednio wcześniej zażyć, zakupiony w aptece, preparat na tę przykrą przypadłość. Nowoczesne środki na chorobę lokomocyjną są bardzo skutecznie i nie powodują nadmiernej senności i otumanienia. Dzięki temu nie będziesz się dodatkowo stresować fatalnym samopoczuciem już podczas samej podróży.

Kiedy już wsiądziesz na pokład samolotu, do pociągu czy autobusu usiądź wygodnie i postaraj się rozluźnić. Unikaj myśli o wypadkach czy katastrofach. Pomyśl raczej o tym, że pilot czy kierowca, z którym jedziesz, to profesjonalista, który najlepiej jak potrafi, zadba o to, żeby bezpiecznie dowieźć pasażerów do celu. Uśmiechnij się i pomyśl o celu swojej podróży. Wyobraź sobie, jak będziesz szczęśliwa po dotarciu na miejsce. Udanej podróży!

Depresja: rozpoznanie i terapia

Jak podają wiarygodne źródła, depresja w 2020 roku stanie się drugim (po chorobach układu krążenia, a przed chorobami nowotworowymi), problemem medycznym i społecznym.

Depresję często ludzie lekceważą, nazywając ją „chandrą”, „jesiennym smutkiem”, albo „dołkiem”. Tak naprawdę tylko specjaliści wiedzą, że depresja jest poważnym zaburzeniem psychicznym, wymagającym leczenia farmakologicznego (w umiarkowanych i ciężkich depresjach), a także psychoterapii i wsparcia społecznego, zwłaszcza ze strony najbliższej rodziny.

Bez leczenia depresja mija czasem po 6 miesiącach, a leczona – dużo wcześniej, bo poprawa następuje już po 2 tygodniach od włączenia odpowiedniej terapii.

Kto może zachorować na depresję?

Dziewczyna w depresjiNa depresję może zachorować praktycznie każdy, ponieważ jej przyczyną są przeważnie czynniki środowiskowe: utrata bliskiej osoby (można pomylić z żałobą, czymś naturalnym i normalnym), utrata pracy, zmiana miejsca zamieszkania, jakiekolwiek wykluczenie społeczne, zwłaszcza martwienie się na zapas „jak dożyć do końca miesiąca”?

Nie jest to zaburzenie rzadkie – różne statystyki i badania epidemiologiczne pokazują, że depresja grozi od 15 % do nawet 20% populacji, zwłaszcza w krajach średnio zamożnych, jak Polska. Gdy kraj wychodzi z biedy i pracujący są na „dorobku”, zwiększa się stres codzienny, a to negatywny stres zazwyczaj przyczynia się mocno do wystąpienia depresji.

Oczywiście, czynniki genetyczne też mają wpływ – na przykład na depresję częściej chorują kobiety, zwłaszcza samotne, często żyjące zgodnie z modą „na singla”, mające ustabilizowaną sytuację materialną, ale odczuwające apatię i pustkę „samotnego gniazda” po powrocie z pracy. Na depresję częściej chorują ludzie młodzi, zanim się „urządzą na swoim”. Z depresją związane są takie zagadnienia, jak nadużywanie alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, narkomania, czasem bezrobocie, a nawet bezdomność i wypadnięcie poza nawias życia społecznego.

Popularne mity o depresji

Jak twierdzą psychiatrzy często rodziny i znajomi osób chorych zmuszają ich do aktywności, mówiąc „weź się w garść”, „nie poddawaj się”, podczas gdy apele te nie tylko nie służą chorym, ale na dodatek pogarszają nastrój jeszcze bardziej, utwierdzając ich, że „są do niczego”, „nic dobrego ich nie czeka”, „zasługują na karę”, „wszystko robią źle”, „czuję się nieakceptowany”, itd.

Odwodzą ich niestety często od leczenia farmakologicznego, nie wierząc, że to kwestia również biologiczna. Popularne są nadal pewne mity, że „depresja jest karą”, że „to sygnał, że źle żyjesz”.

Objawy zaburzeń nastroju

Kiedy podane niżej objawy występują bez przerwy od 2 tygodni, trzeba udać się do psychologia i/lub psychiatry, który zbada za pomocą specjalistycznych testów, czy mamy „tylko” chandrę, czy to coś więcej. Podstawowym objawem depresji jest uczucie znużenia i braku energii, a także poczucie, że „wszystko jest bez sensu”.

Osoba może doświadczać smutku, apatii albo obojętności, następuje utrata dawnych zainteresować, chory śpi całymi dniami, albo drzemie, nie ma ochoty nigdzie wychodzić „do ludzi” czy „na miasto”. Jeśli dawniej cieszyły go/ją imprezy, teraz najchętniej zaszyłaby się w koc i usnęła, czasem występują myśli o śmierci, sensie istnienia, egzystencjalne uczucie „końca”, kiedy „nic mnie już dobrego nie czeka”. Osoba chora twierdzi, że cała jej przeszłość jest zła, a ona sama zasługuje na najgorsze.

DepresjaW ciężkich depresjach mogą wystąpić problemy poznawcze (uwaga, skupienie, koncentracja, zaburzenia pamięci, które przemijają), emocjonalne (brak spontaniczności, wycofanie), problemy z nauką, studiami czy w pracy. Jak się szacuje straty ponoszone przez gospodarkę światową z powodu tylko depresji liczone są w miliardach dolarów.

Osoby chorej nie powinno się na siłę „aktywizować”, pouczać, strofować czy karać – sama choroba już to niejako czyni. Najlepiej pewne obowiązki przejąć na siebie, na jakiś czas wziąć urlop, gdzieś wyjechać. Jeśli chory prowadził życie monotonne w cyklu dom-biuro-dom, może mu pomóc wyjazd i czasowa zmiana środowiska, można też skłonić chorą do zapisywania swoich przeżyć, prowadzenia pamiętnika.

Jeśli lekarz przepisze leki, nie należy ich odrzucać – nowe leki są w pełni bezpieczne, nie uzależniają i nie zmieniają świadomości ani osobowości chorego, działają selektywnie (stąd nazwa SSRI – selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny), a takie są obecnie najczęściej przepisywane. Jeśli depresji towarzyszą urojenia, najczęściej brak wiary w siebie, poczucie winy/grzeszności, lekarz włącza jeszcze inne specjalne leki, które przywracają spokój i usuwają lęki.

Depresji często towarzyszy silny nieraz niepokój, który łagodzi też przebywanie w towarzystwie, wycieczka, spacer albo pozwolenie sobie na coś przyjemnego.

Społeczne aspekty depresji

Depresja staje się chorobą powszechną, niemal cywilizacyjną. Z powodu utraty duchowego i kulturowego wymiaru życia, skupienie na dorabianiu się i karierze, wielu zaniedbuje siebie i rodzinę, natomiast trzeba jasno rzec, że depresja nie jest grzechem, lenistwem ani udawaniem. Jest to realne zaburzenie, którego jednak nie da się wykryć w laboratorium – opracowano natomiast specjalne testy (np. test Becka), za pomocą pacjent diagnozuje niejako sam siebie.

Czasem nastąpi pomyłka i lekarz postawi diagnozę choroby somatycznej, podczas gdy ma do czynienia z depresją, czasem odwrotnie: tam, gdzie chodzi o groźną nieraz chorobę układu nerwowego, wykryje ‚depresję’. Ten pierwszy przypadek jest mniej niebezpieczny, stąd zalecenie, aby przed postawieniem diagnozy depresji wykluczyć wszelkie przyczyny organiczne.

Pamiętajmy, że wizyta u psychologa, a nawet psychiatry nie jest powodem do wstydu. Depresja jest poważnym problemem medycznym i może być już skutecznie leczona. Trzeba tylko zaufać lekarzom-specjalistom, którzy znają dziesiątki i setki przypadków depresji, mogą więc bardzo pomóc. Oczywiście, praca nad sobą, swoim charakterem, siłą woli też jest istotna. Czasem jednak człowiek musi skorzystać z fachowej pomocy i nie jest to żadna słabość.

Naturalne sposoby w leczeniu depresji

Każdego człowieka dopada czasami jakaś choroba związana z jego ciałem. Udajemy się wówczas do lekarza aby zdiagnozować co to jest. Obecnie medycyna posiada wiele urządzeń, które w bardzo szybki sposób pomagają w diagnozowaniu przyczyny bólu jakiejś jednostki naszego ciała.

Jednak istnieje taki stan chorobowy, które nie da się zdiagnozować aparaturą, ponieważ fizycznie nie dotyczy naszej cielesności. Dotyczy ona naszej psychiki. A mowa o depresji. Read more „Naturalne sposoby w leczeniu depresji”

Jak zapanować nad atakami paniki?

Każdy człowiek czasem w życiu boi się czegoś konkretnego. Lecz są w życiu ludzi takie też chwile, że człowiek boi się nie wiadomo czego. Powstaje w nim taki bliżej nieokreślony lęk i niepokój, który sugeruje nadejście czegoś złego na przykład omdlenia, czy śmierci. Lecz stan ten najczęściej szybko przechodzi i nic złego się nie dzieje, a człowiek szybko zapomina ten niemiły epizod.

Po prostu nasz organizm lubi czasem płatać nam takie figle i często wprowadzać nas w błąd.

Choć trzeba zaznaczyć, że niepokój może być spowodowany także stanem podwyższonego ciśnienia krwi lub nawet chorobą serca, jak np. niewydolnością zastawki. Read more „Jak zapanować nad atakami paniki?”

Nerwica – przykładowe objawy

Nerwice należą do grupy lekkich zaburzeń psychicznych. Często osoba dotknięta przypadłością ukrywa swoje objawy przed otoczeniem, a jej znajomi czy współpracownicy nie mają pojęcia o problemach, z jakimi się boryka się.

Dzieje się tak, ponieważ z reguły zmiana w postrzeganiu rzeczywistości przez osobę chorującą nie wpływa znacząco na funkcjonowanie jednostki w społeczeństwie; rzadko zdarzają się przypadki wymagające hospitalizacji, niebezpieczne dla siebie bądź otoczenia. Read more „Nerwica – przykładowe objawy”

Wygraj z niekochaną depresją!

Na depresję nie ma mądrych. Atakuje ona każdego bez wyjątku. Cierpią na nią ludzie wykształceni i niewykształceni. Cierpią bogaci i mniej zamożni. Chorują ludzie młodzi i osoby w średnim, jak i podeszłym wieku.

Depresja może pojawić się po dramatycznych przejściach, co jest sytuacją zrozumiałą. Na przykład po śmierci bliskiej osoby, lub po rozwodzie, czy wyfrunięciu dzieci z rodzinnego gniazda.

Depresja może pojawić się w początkach ciąży lub w okresie po porodowym. A także w okresie menopauzy, co też jest stanem w jakimś stopniu normalnym, gdyż związanym z szalejącymi hormonami. Lecz często depresja pojawia się także bez powodu. I atakuje stopniowo, lub nawet atakuje natychmiast. Read more „Wygraj z niekochaną depresją!”

Jak sobie radzić ze stresem?

Stres jest to normalna reakcja naszego organizmu związana z naszym funkcjonowaniem. Stresu nie musimy się bać ani zaprzeczać że on istnieje, jedyne co musimy to nauczyć się z nim radzić.

Stres przejawia się u nas w reakcjach fizjologicznych takich jak np. szybki oddech, rozszerzenie źrenic, przyspieszone bicie serca, pocenie się, dreszcze, ból brzucha, ból głowy, zaczerwienienie lub bladość ciała, drżenie rąk, brak apetytu lub objadanie się. Read more „Jak sobie radzić ze stresem?”